Persoonlijk Leiderschap
start 25 september 2019

Ben jij bij Team Blauw of toch Team Rood? Een preflectie op de masterclass Duurzaamheid.

Floor Basten, 5 december 2022

Voorafgaand aan de masterclasses van NSO-CNA schrijft Floor Basten steeds een preflectie: een voorbespiegelend stukje over het thema van de betreffende masterclass. Dit is haar preflectie bij de masterclass Duurzaamheid. Deze vindt plaats op 21 december 2022 tussen 9.00 en 12.30 uur te Diemen. Inleiders zijn Kees Klomp en Bas Huijbers. Erbij zijn? Dat kan. Meer informatie en inschrijven kan via onze website. 

Millennium Challenge

Ik denk de laatste tijd vaak aan Paul van Riper. Paul wie? Paul van Riper was als gepensioneerd marinier gevraagd mee te doen aan de Millennium Challenge 2002, een grootschalige simulatie waarmee het Amerikaanse leger de inzet van nieuw materieel wilde oefenen. Van Riper zou leidinggeven aan de tegenstander, een niet nader omschreven vijand met de naam ‘Team Rood’. ‘Team Blauw’ trad als vertegenwoordiger van het Amerikaanse leger op. Kosten van de simulatie, die twee jaar voorbereiding in beslag had genomen: 250 miljoen US Dollar. Lees verder ›

Deel dit bericht

Beroepsprofielen voor schoolleiders: waarom stappen deze over van competenties naar leiderschapspraktijken en –bronnen?

Diede Stevens en Bart Schipmölder, 3 september 2020

Een eigentijdse visie op leiderschap

september 2020 en juni 2021, download pdf-versie

In 2016 publiceerde NSO-CNA een eigen beroepsprofiel voor leidinggevenden in het onderwijs. Dit profiel is in de jaren daarna verder uitgewerkt en is inmiddels de basis voor al onze opleidingen. In het voorjaar 2021 presenteerden ook het Schoolleidersregister PO en VO elk een eigen nieuwe beroepsstandaard voor schoolleiders.

Een belangrijke ontwikkeling in het denken over leiderschap is de stap van het denken in termen van competenties naar het denken over leiderschap in termen van leiderschapspraktijken en leiderschapsbronnen. Deze ontwikkeling vormt de kern van deze nieuwe beroepsstandaarden. Wat zijn deze leiderschapspraktijken en -bronnen en waarom sluiten ze beter aan bij leiderschap in deze tijd? En waarom wordt het denken in competenties losgelaten? In dit artikel gaan we in op deze vragen. Eerst schetsen we in een notendop de ontwikkeling van het denken over leiders en daarna zoomen we in de op de praktijken en bronnen. Tot slot gaan we nader in op een aantal internationale beroepsstandaarden en het NSO-CNA beroepsprofiel. Op verschillende plekken in de tekst vind je reflectievragen. Deze zijn bedoeld om jou als lezer aan het denken te zetten en de vertaling te maken van dit artikel naar jouw eigen leiderschapspraktijken. Lees verder ›

Deel dit bericht

Zeven stellingen over succesvolle schoolleiders herzien

Ewout van Luijk, 9 mei 2019

Schoolleiders zijn na de leraar de tweede meest invloedrijke factor op de resultaten van leerlingen. Deze stelling heb je vast wel eens eerder gelezen. De kans is groot dat hierop een verwijzing naar een reviewartikel van Leithwood, Harris en Hopkins (2008) volgde. In dit artikel gingen deze auteurs op zoek naar antwoorden op de vraag: Wat kunnen we op basis van wetenschappelijk onderzoek zeggen over effectieve en succesvolle schoolleiders? In hun artikel formuleerden zij op basis van hun review zeven stellingen. Nu, elf jaar later, hebben de auteurs deze stellingen opnieuw tegen het licht van de wetenschap gehouden. Met de kennis van nu blijken deze zeven stellingen nog steeds grotendeels valide. Een kort overzicht van de (herziene) “seven strong claims about succesfull school leadership”: Lees verder ›

Deel dit bericht

Verslag van de masterclass Prestatiesamenleving: hoe bouw jij verbindingen?

Bart Schipmölder, 17 november 2022

De tweede masterclass binnen de master Educational Leadership op 2 november 2022 ging over de prestatiesamenleving en hoe deze doorwerkt in het onderwijs, en vooral bij de deelnemende schoolleiders: hebben we door hoe diep de bouwstenen van die samenleving ook in ons zitten?

Hierna een verslag van deze ochtend en mijn reflectie daarop: hoe bouw jij verbindingen?

Eenzaamheid

Willemijn Dicke ging in haar inleiding in op de toenemende eenzaamheid in de samenleving. Geïnspireerd door het boek van Noreena Hertz, De eenzame eeuw, zette zij een paar feiten op een rijtje: Lees verder ›

Deel dit bericht

Inclusie gaat over meer dan gelijke kansen. Een preflectie op de masterclass Inclusie.

Floor Basten, 10 november 2022

Inclusie gaat over meer dan alleen gelijke kansenVoorafgaand aan de masterclasses van NSO-CNA schrijft Floor Basten steeds een preflectie: een voorbespiegelend stukje over het thema van de betreffende masterclass. Dit is haar preflectie bij de masterclass Inclusie. Deze vindt plaats op 16 november 2022 tussen 9.00 en 12.30 uur te Diemen. Inleiders zijn Sibel Senyürek en Nathalie Lecina. Klik hier voor meer informatie en aanmelden.

Inclusie de standaard

‘Hippopotomonstrosesquippedaliofobie’ is zo’n typisch woord dat bij de leeservaring al verwijst naar wat het is: angst voor of weerzin tegen lange woorden. ‘Xenoglossofobie’ is een ander voorbeeld; het betekent angst voor vreemde talen. Ik noem dit soort woorden ‘zelftestwoorden’: door de leeservaring die je ermee opdoet, weet je of het op jezelf van toepassing is. Voor mij is ‘inclusie’ ook zo’n zelftestwoord: het is alomvattend, zo ervaar je al lezenderwijs. Tenminste, als je denkt in termen van interconnectiviteit, want dan is ‘inclusie’ namelijk een tautologie. Als alles met alles verbonden is, is er immers altijd sprake van in-geslotenheid. Waar geen buiten meer is, hoort alles er gewoon bij. Inclusie is de standaard. Als we desondanks exclusie waarnemen, dan is dat de afwijking die we moeten verklaren. Lees verder ›

Deel dit bericht

De tenniswedstrijd

Bart Schipmölder, 10 maart 2023

Ik team, wij teamenIs het overleg van jou en je teamleden net een tenniswedstrijd? De bal gaat voortdurend over en weer, maar tot een score komt het niet. Oftewel: het ene voorstel volgt het andere op, maar een gezamenlijk besluit? Ho maar.

Of is jouw teamoverleg meer een spiegelzaal, waarin een voorstel door eindeloze reflecties steeds meer energie verliest.

Dan is het boek van Saskia Tjepkema en Annemarie Bleeker voor jou en je mede-teamleden geschreven. Nu eens niet voor teamleiders en teamcoaches dus. Hoewel die er ook genoeg van kunnen opsteken. Lees verder ›

Deel dit bericht

Bottom-up. Veranderen vanuit collectieve energie en eigenaarschap

Bart Schipmölder, 10 maart 2023

Bottom-up Floor de RuijterIn 2011 deed ik samen met Floor de Ruiter een project bij de gemeente Zwolle rond passende regels. De vraag was simpel: “wij willen naar minder regels”. Ze hadden de stofkam er al doorheen gehaald, maar dat had de regeldruk niet echt verminderd. Er was een andere benadering nodig. Met een divers team van medewerkers gingen we op zoek naar hoe dan anders. Al snel bleek dat de gemeente voor elk terrein waarop een dialoog tussen burgers nodig was, maar waar spanning en gedoe op de loer lagen, regels had geformuleerd. De dialoog was vervangen door regels. Het eigenaarschap ging van de burgers naar de gemeente. Lees verder ›

Deel dit bericht

Van moeten naar willen en willen moeten

Bart Schipmölder, 1 november 2022

De afgelopen weken heb ik weer een aantal reisverslagen van deelnemers aan onze middenmanagement-opleiding nagekeken. In die verslagen beschrijven deze beginnende leidinggevenden de ontwikkeling die ze tijdens de opleiding hebben doorgemaakt. Ze reflecteren op zichzelf en het eigen leiderschap in hun praktijk. Het geeft veel voldoening om te lezen hoe mensen in beweging zijn gekomen en grote stappen hebben gezet. Lees verder ›

Deel dit bericht

Welke held stopt de prestatiesamenleving, voor zij ons stopt? Een preflectie op de masterclass Prestatiesamenleving

Floor Basten, 21 oktober 2022

preflectie De PrestatiesamenlevingVoorafgaand aan de masterclasses van NSO-CNA schrijft Floor Basten steeds een preflectie: een voorbespiegelend stukje over het thema van de betreffende masterclass. Dit is haar preflectie bij de masterclass Prestatiesamenleving. Deze vindt plaats op 2 november 2022 tussen 9.00 en 12.30 uur te Diemen. Inleiders zijn Gérard Roseval en Willemijn Dicke. Klik hier voor meer informatie en aanmelden.

Snel breien voor de wol op is

  • “Wat ben je snel aan het breien zeg!”
  • “Ja, ik wil de trui afhebben voordat de wol op is.”

Lees verder ›

Deel dit bericht

Matthijs staat voor meer

Bart Schipmölder, 22 november 2022

Matthijs van NieuwkerkDe afgelopen dagen viel zo’n beetje heel Nederland over Matthijs van Nieuwkerk heen. Vele deskundigen hadden hun analyse al snel klaar. De meeste verhalen die ik er over gelezen heb richten zich vooral op Matthijs zelf en de angstcultuur die hij met zijn stevige perfectionisme creëerde. Matthijs is dader, een desastreus leider, en de vele medewerkers zijn zijn slachtoffers.

Acting out

Zijn ‘acting out’ van emoties is grensoverschrijdend. Zeker. Daar had hij hulp bij moeten krijgen. Lang niet iedereen is in staat om dat zelf in te zien. Een dringend advies van iemand om hem heen in die richting had niet misstaan. Precies dit is waarom het belangrijk is als leider om voldoende tegenmacht te organiseren (en er voor open te staan). Overigens geldt dit voor ieder mens: dat je emoties hebt die je in uitdagende situaties niet goed weet te beheersen en waar je hulp bij kunt gebruiken. Dat het in het geval van Matthijs zo lang kon doorgaan roept terecht vraagtekens op. Te meer omdat hij gezien zijn positie daar meer schade mee aan kon richten. Hier past het hem om zelf ook verantwoordelijkheid te nemen en te willen horen wat het effect is geweest van zijn handelen. Maar het is ook een spiegel voor onszelf. Lees verder ›

Deel dit bericht
Spring naar toolbar