Wat is een schoolleider?

Wat is een schoolleider?

In de basis is een schoolleider de persoon die een onderwijsinstelling stuurt, op allerlei vlakken. Met als hoogste doel: de kwaliteit van het onderwijs behouden en verhogen.
De vlakken in een onderwijsinstelling waarop een schoolleider stuurt, zijn:

• Onderwijs: een schoolleider bepaalt de onderwijsvisie, en zorgt dat alle medewerkers die uitdragen. Daarnaast zorgt zij/hij ervoor dat het curriculum aansluit bij de behoeften van de leerlingen en de eisen van de inspectie.
• Bedrijfskundig: een schoolleider draagt verantwoordelijkheid voor de bedrijfsvoering, van financiën tot faciliteiten.
• HRM: een schoolleider bouwt aan een gemotiveerd team van medewerkers (docenten, maar óók ondersteunend personeel) en zorgt voor een veilige, lerende cultuur. Ook pakt zij/hij het lerarentekort strategisch aan.
• Omgeving: een schoolleider beseft dat een school nooit op zichzelf staat, maar een centrale rol speelt binnen een gemeenschap. Zij/hij onderhoudt dan ook contacten met de buitenwereld, van samenwerkingspartners (zoals jeugdzorg en bedrijven) tot ouders.

Hoe NSO-CNA de rol van de schoolleider ziet

Bij NSO-CNA kijken wij als volgt naar de schoolleider:

Een schoolleider is elke persoon met een leidinggevende rol in het onderwijs. De kern van haar/zijn rol ligt in het ontwikkelen van persoonlijk leiderschap en het sturen op integrale schoolontwikkeling.

Een schooleider werkt daarbij in een complexe en onvoorspelbare omgeving, die continu verandert. Binnen die omgeving maakt zij/hij fundamentele en onderbouwde keuzes over de richting van het onderwijs, en verwezenlijkt deze vervolgens.

Hierbij richt de schoolleider zich op het creëren van een lerende organisatie. Een waarin niet alleen leerlingen, maar ook docenten en teams zich blijven ontwikkelen.

Tot slot geeft een schoolleider vorm aan leiderschapspraktijken in een complex samenspel van leidinggevenden, teams, de omgeving en de specifieke context van de school.

Wat doet een schoolleider concreet?

De belangrijkste taken van een schoolleider zijn:

1. Een onderbouwde en door iedereen (uit)gedragen onderwijsvisie ontwikkelen.
2. Onderwijskundige verbetertrajecten starten, leiden en borgen, die de onderwijskwaliteit structuur verhogen.
3. Leidinggeven aan verandering door collega’s mee te nemen in vernieuwing, weerstand hierover te overwinnen en vastgeroeste patronen te doorbreken.
4. Bouwen aan een lerende organisatie. Een waarin niet alleen leerlingen zich blijven ontwikkelen, maar ook docenten en het management.
5. Teams begeleiden en ontwikkelen door middel van coaching.
6. Het onderwijsbeleid vertalen naar concrete doelstellingen qua budgettering, financiën en kwaliteitszorg.
7. Strategisch HRM-beleid voeren om personeel te werven, motiveren en behouden.
8. Relaties onderhouden met de buitenwereld (ouders, politiek, inspectie, partners, etc.) en strategisch samenwerken met deze partijen in het belang van de school.
9. Continu reflecteren op het eigen professionele handelen, en de impact daarvan op de schoolorganisatie (persoonlijk leiderschap).

Wat zijn de competenties die een schoolleider moet hebben?

Bij NSO-CNA spreken we liever niet van ‘competenties’. Dat woord legt namelijk de nadruk op het individu, op wat de schoolleider ‘in huis heeft’ in een zogenaamd voorspelbare omgeving. Met andere woorden: als een schoolleider de ‘juiste’ competenties bezit, zou dat automatisch leiden tot ‘succes’.

In werkelijkheid beweegt een schoolleider zich in een onvoorspelbare, complexe en continu veranderende omgeving. Daarin krijgt leiderschap vorm in de praktijk, in interactie met die omgeving (docenten en teams). Gezamenlijk leiderschap, dus.

In die filosofie is de schoolleider niet iemand met de ‘juiste kwaliteiten’ en ‘alle antwoorden’. In plaats daarvan beoordeelt de schoolleider steeds opnieuw welk leiderschap nodig is in verschillende situaties. Zogenaamde leiderschapspraktijken. Zij of hij betrekt vervolgens anderen bij gemaakte keuzes, en reflecteert daar continu op.

Deze kwaliteiten gelden voor schoolleiders op alle niveaus: basisonderwijs/primair onderwijs (po), voortgezet onderwijs (vo) en hoger onderwijs.

Wat verdient een schoolleider?

Het salaris van een schoolleider ligt tussen de € 3.500,- en € 9.100,- bruto per maand. Het precieze loon hangt sterk af van de onderwijssector, de grootte van de school en je eigen ervaring. Om je een idee te geven:

• Directeur basisschool: gemiddeld € 6.400,- bruto per maand
• Schoolleider voortgezet onderwijs: gemiddeld € 6.500,- bruto per maand

Daarnaast kun je rekenen op 8% vakantiegeld, een eindejaarsuitkering en persoonlijk budget voor bijvoorbeeld professionalisering of extra vrije dagen.

Veelgestelde vragen over schoolleiderschap

Wat is het verschil tussen een schoolleider en directeur?

Er is geen verschil: een directeur is een schoolleider. ‘Schoolleider’ is meer de overkoepelende term voor alle soorten leidinggevenden in het onderwijs. Dus ook rectors, coördinatoren en middenmanagers in het onderwijs.

Wat is onderwijsmanagement?

Onderwijsmanagement leidt een school of scholengroep. Deze groep van schoolleiders heeft tot doel om de onderwijskwaliteit te bevorderen.

Kan ik ook schoolleider worden als ik van buiten het onderwijs kom?

Dat kan zeker. Sterker nog: er is een tekort aan schoolleiders, dus de sector zit juist te springen om zij-instromers. Het is dan wel belangrijk dat je al ervaring hebt als leidinggevende in een andere sector. Anders is de stap te groot.

Meer hierover weten en ontdekken of schoolleiderschap bij je past? NSO-CNA is bezig met het ontwikkelen van een curriculum voor zij-instromers. Vraag een adviesgesprek aan of neem contact met ons op voor meer informatie.