Delen
Samenvatting
In dit onderzoeksverslag gaan we binnen en met onze scholen op zoek naar het vergroten van het vermogen om beter te kunnen balanceren tussen eigenaarschap en autonomie enerzijds en controle anderzijds. Door middel van actieonderzoek in drie cycli binnen een tijdsbestek van anderhalf jaar, hebben wij gezocht naar waar de beweging zit in dit taaie vraagstuk.
De eerste cyclus van ons actieonderzoek kende individuele interventies. Opgebrachte diagnoses brachten we bijeen aan de hand van een vergelijking op (gezamenlijke) kernconcepten. Dit leidde ons naar de eerste gezamenlijke hoofdvraag:
Wat is er nodig om eigenaarschap en autonomie te versterken zonder voorspelbaarheid en afstemming te verliezen, zodat leerlingen en medewerkers optimaal kunnen presteren?
We formuleerden deelvragen en gingen aan de slag met een theoretisch kader. Beide gaven richting aan een gezamenlijke interventie binnen cyclus 2. Op elke school organiseerden we de Culture Game: een grootse interventie (n=256) met als doel inzicht en beweging te veroorzaken binnen bestaande patronen over eigenaarschap en voorspelbaarheid. Door het voeren van dialogen over herkenbare casussen en het registeren van meningen, overtuigingen, heroverwegingen, inzichten en gevolgen zijn data verzameld die zowel deductief als inductief zijn gecodeerd. Middels een cross-case studie ontstond er richting voor cyclus 3. Het bracht ons naar een operationalisering van de eerdere hoofdvraag:
Hoe draagt een gerichte dialooginterventie tijdens besluitvormingsmomenten bij aan het vergroten van het vermogen van medewerkers om verantwoordelijkheid en professionele ruimte te nemen, zodat zij beter kunnen balanceren tussen controle en autonomie?
Waar cyclus 2 zich richtte op voor ons allen herkenbare casuïstiek, maakten we binnen cyclus 3 de volgende stap meer schoolspecifiek. Binnen onze eigen school gingen we hiervoor naar de eigen zogenaamde contested zone: we zochten de spanning op waarbij we middels een dialooginterventie (n= 164) het vermogen tot het nemen van professionele ruimte wilden vergroten. Opnieuw codeerden we volgens het eerdere en aangevulde deductieve en inductieve kader. Uiteindelijk bracht de analyse van deze resultaten de conclusie dat de professionele dialoog bijdraagt aan het vermogen om beter te kunnen balanceren tussen controle en autonomie, mits deze binnen gedragen kaders en in een veilige omgeving gefaciliteerd en gevoerd wordt. We dragen bij aan een positieve en professionele schoolcultuur wanneer we gedeelde spanning niet uit de weg gaan, maar gezamenlijk opzoeken en duiden in de sociale context.
