Persoonlijk Leiderschap
start 25 september 2019

Congruent bewegen vanuit de essentie

Louis Steeman, 27 februari 2020

Ik ben in gesprek met Marijke, afdelingsdirecteur. Haar team zet momenteel forse stappen naar meer ontwikkelingsgericht onderwijs. ‘Maar het ‘hogere’ management beweegt niet mee’, verzucht ze. De docenten en teamleiders zijn ergerniswekkend veel tijd kwijt met zich verantwoorden naar boven. ‘Frustrerend is dat we daarbij worden afgerekend op cijfers en resultaten die inmiddels geen relatie meer hebben met ons dagelijkse werk. Het management werkt met indicatoren, criteria en formats die afkomstig zijn van een andere planeet’.

Essentie

‘De essentie van ons onderwijs’, licht zij toe, ‘is bij te dragen aan de ontwikkeling van onze leerlingen. We zijn voortdurend met elkaar in gesprek hoe we dat samen doen en hoe het beter kan. Met name wat wij moeten doen en laten opdat de leerlingen zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun eigen ontwikkeling. Een kernvraag voor ons is dan ook hoe we als team onze verantwoordelijkheid zó kunnen nemen dat onze leerlingen hún verantwoordelijkheid kunnen nemen. In essentie zijn we daarmee op weg naar een gemeenschap van vrije mensen. Dat inspireert ons’. ‘In die beweging zetten we als team stappen die betekenisvol zijn voor onze leerlingen, maar ook voor onszelf’.

Congruente bijdrage: bewegen vanuit de essentie

Vraag is wat dan een betekenisvolle bijdrage van het ‘hogere’ management is. Marijke en ik concluderen dat het congruentiebeginsel ons bij die vraag verder helpt. Dat beginsel komt erop neer dat ook het hogere management vanuit bovenstaande essentie haar bijdrage levert en meebeweegt met het team van Marijke.

Voor Marijke zou het helpend zijn als het management:

  1. Ruimte laat aan het team om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen onderwijspraktijk en ontwikkeling daarin.
  2. Uitgaat van vertrouwen.
  3. Het team scherp houdt, bijvoorbeeld door samen met het team en onze leerlingen te reflecteren op de praktijk van alle dag.
  4. Het team meeneemt in het denken over de strategische keuzes die de school maakt voor de langere termijn.

 

Ook zelf congruent zijn

Ook ik zal congruent moeten zijn zegt Marijke. Zowel naar leerlingen en ouders, naar de collega’s van mijn afdeling als naar mijn leidinggevende en mijn collega’s in het MT. Bovenstaande vier leidende principes zijn ook voor mij helpend: goed spelen van het spel van verantwoordelijkheid laten, geven en nemen, verantwoording afleggen, vertrouwen, reflectie en anderen meenemen in het denken over ontwikkelingen voor de langere termijn.

Loslaten

Om, op congruente wijze ruimte te maken voor het nieuwe moet je afscheid nemen van wat niet congruent is. Een lijst is snel gemaakt. Maar de kern is toch wel: stop met denken en beslissen voor anderen en ‘ga dus niet uit van veronderstellingen’[1] over anderen.

[1] Don Miguel Ruiz,  De vier inzichten, wijsheid van de Tolteken, (2016), Ankh Hermes.

 

 

Louis Steeman, docent NSO-CNA

 

 

Naar onze andere blogs

Deel dit bericht

Reageer op dit artikel

avatar
  Abonneer  
Abonneren op