“Iemand met hart voor het onderwijs, een echte veranderaar en onderzoeker”
In Memoriam: Jan Hendriks (1949 – 2025)
Op vrijdag 27 juni overleed Jan Hendriks. Jan leverde een enorme bijdrage aan NSO-CNA Leiderschapsacademie. Allereerst als docent en begeleider van studenten, maar ook als één van de vormgevers van de nieuwe Master. Na zijn promotie in 1989 heeft Jan sinds 1990 gewerkt als veranderkundige en opleider (AO Organisatieontwikkeling) waarbij het werk in en rond scholen steeds prominenter is geworden. Voor dit werk is NSO-CNA zijn 2e professionele thuisbasis geworden.
Vorig jaar werd bij Jan kanker vastgesteld, waarna een behandeling startte. Helaas had die niet het gewenste resultaat. Toen bleek dat hij niet lang meer te leven had en steeds meer last kreeg van de ziekte, schreef hij aan Bart Schipmölder:
“Er rest nog weinig tijd. Ik had verwacht jou en heel veel anderen bij NSO-CNA in de toekomst nog te kunnen zien en spreken, maar de ziekte heeft dit ingehaald. Mag ik jou vragen om dit bericht met de collega’s te delen, met veel dank voor wat ik samen met jullie heb meegemaakt”
Dankbaarheid overheerst ook bij ons, die met hem mochten samenwerken bij NSO-CNA, of die zijn student mochten zijn. Onze herinneringen aan Jan delen we hieronder.
Jan als collega: “Zelfs toen hij gestopt was, was hij nog steeds heel betrokken”
Tot het laatst – tot werken Jan écht onmogelijk werd gemaakt – was Jan betrokken bij onze organisatie en de opleiding. Karin getuigt daarvan:
“Afgelopen jaar gaf Jan nog heel veel input voor de doorontwikkeling van fase 2. Hij stond steeds klaar om mee te denken, iets te ontwikkelen, en onze studenten een keer extra te begeleiden. Zelfs toen hij gestopt was, was hij nog steeds heel betrokken. Die drive bewonderde ik enorm.”
Hieruit blijkt niet alleen Jans gedrevenheid, maar ook zijn wil om samen te werken. Een andere eigenschap die zijn collega’s in hem waardeerden, zoals Nadieh:
“Met Jan samenwerken was heel prettig. Hij was kundig, wist waar hij het over had, kwam afspraken na en dacht mee. Hij straalde op mij een soort weloverwogen gevoel en geduld uit. Geduld…dat is iets waar ik wat minder over beschik. Maar Jan toonde me dat je slechts een béétje nodig hebt, en dat alles dan ook wel goedkomt.”
Rosanne werkte ook graag samen met Jan, hoewel ze eerst samen een weg moesten vinden:
“Onze samenwerking groeide in de loop der jaren. We moesten wennen aan elkaar, maar gingen elkaar steeds beter begrijpen. In onze ‘tussenruimte’ ontmoetten onze onzekerheden elkaar, en daar bleken we veel van elkaar te kunnen leren. De zorg, liefde en aandacht die hij aan mij gaf, hebben mij geraakt.”
Jan was niet alleen betrokken bij de mensen van NSO-CNA, maar ook bij de opleidingen en organisatie als geheel. Frans herinnert zich hoe Jan continu met verbetervoorstellen kwam:
“In ons soort werk zijn wij vaak met meerdere collega’s rond een opdracht of opleiding samen bezig. Veel communicatie tussen collega’s is er dan vooral op gericht om ophef te voorkomen en stabiliteit en voorspelbaarheid te bewaren. Jan was daarop een uitzondering, en nodigde anderen uit om daarin (net zo enthousiast als hijzelf) mee te doen.
Met dat enthousiasme kwam Bart ook dikwijls in aanraking:
“Er kwamen regelmatig lange, scherpe mails voorbij waarin Jan nauwkeurig analyseerde hoe het ging en verbeterpunten aandroeg, altijd met focus op de inhoud. Dat maakte Jan voor mij een echte NSO’er: iemand met hart voor het onderwijs, een echte veranderaar en onderzoeker. Hij leverde daarmee een belangrijke bijdrage aan de opdracht van onze stichting: de kwaliteit van onderwijs in Nederland naar een hoger niveau tillen.”
Jan als opleider: “Bedachtzaam, behulpzaam en boordevol geduld”
Niet alleen zijn collega’s, vooral ook zijn studenten maakten Jan direct mee als opleider. Dat deed hij op zo’n manier, dat hij een diepe indruk achterliet. Zoals bij zijn laatste Ankergroep van de master, die lovende woorden voor hem over hebben:
“Als we aan Jan denken, dan komen als eerste de woorden ‘bedachtzaam’, ‘behulpzaam’ en ‘boordevol geduld’ boven. Jan was nooit te beroerd om iets nog eens extra uit te leggen, altijd zoekend naar de juiste bewoordingen. En rust, veel rust. Zo rustig zelfs, dat we de door hem gepresenteerde kennisclips regelmatig op een hogere snelheid afspeelden!”
Feedback kunnen geven en ontvangen is een belangrijk onderdeel van elke opleiding van NSO-CNA. Een kwaliteit die Jan zelf ook bezat:
“Jan had het vermogen om feedback te kunnen aanvaarden en daar direct naar te handelen. Hij was oprecht. Ook naar hoe hij naar ons luisterde, zonder te oordelen. Die kwaliteit gaf velen van ons een duwtje in de rug om door te zetten.
Jan was tot slot zo welbespraakt, dat hij feitelijk alles wat krom is recht kon praten. Zijn toegankelijkheid en gave om geweldloos te communiceren maakte dat je Jan wel aardig móest vinden.
Dank Jan, voor alles wat je ons hebt meegegeven!”
Jan als mens: “Bedankt voor je openheid, van waaruit wij alles deelden”
Alles wat hierboven staat, getuigt van Jan als mens: warm, betrokken en bedachtzaam. Hieronder volgt een rijke selectie uit quotes over Jan, die dat beeld meer dan bevestigen:
“Jan, bedankt voor je enorme betrokkenheid bij het samen vormgeven van het MEL-onderwijs, en je betrokkenheid in de begeleiding van studenten. Daar deed je altijd een stap extra in.” – Diede.
“Uit alle studentenvaluaties bleek dat Jan nooit te beroerd was extra inzet te plegen. Die extra inzet was ook voor de collega’s nooit te veel gevraagd. Toen ik wegens corona in Diemen online les moest geven, was Jan er voor de technische assistentie.” – Floor
“Jan, bedankt voor wie je was, en je openheid, van waaruit wij alles deelden.” – Freerk
“Jan had de gave om te waarderen wat er is en vervolgens mensen te verleiden dat nog verder te verkennen en te verdiepen. Dat deed hij op een zachtmoedige en vragende wijze, waarmee hij aanmoedigde nog verder te onderzoeken, te extrapoleren en uit te dagen.
Jan, je liet ruimte, stelde vragen en gaf vertrouwen. Dat maakte werken met jou plezierig en lerend voor mij. Ik ga dat missen en had dat graag vaker met je willen beleven.” – Henk
“Jan was betrokken en leergierig, en nodigde altijd de ander uit om daarin mee te doen. Een aanbod dat je bijna niet kon weigeren…” – Frans
“Jan was altijd op zoek naar mogelijkheden om bij te dragen, en nam dan ook tal van initiatieven. Zo vormde hij in Noord-Holland leergroepen, simpelweg door mensen bij elkaar te brengen en te beginnen. Hij betrok ons als collega’s daar wel bij, maar wachtte niet. Dat vond ik fantastisch.” – Bart
Aan dit in memoriam werkten mee: Bart Schipmölder, Diede Stevens, Floor Basten, Frans Grobbe, Henk de Jonghe, Karin Derksen, Marieke Heesakkers, Nadieh Bakker, Robert-Jan Simons, Rosanne Scholte en de studentgroep van Jan (Nilab Azimi, Ellen Ensing, Annelie Volgers, Esther Melis en Marnick Lith).
Wil je op dit bericht reageren? Dat kan op onze bijdrage over Jan op LinkedIn.