Persoonlijk Leiderschap
start 25 september 2019

Leiderschapspraktijken in tijden van Corona de Follow Up
Alle van Steenis

Vóór de zomervakantie interviewden we schoolleiders, over hoe zij omgingen met de coronacrisis. Inmiddels is de vakantie voorbij en zijn de scholen weer open. Hoog tijd om bij te praten:

Welke maatregelen hebben de scholen genomen om veilig en verantwoord fysiek onderwijs te geven? Voor welke uitdagingen staan ze nog? Wat vinden medewerkers en leerlingen ervan om weer ‘gewoon’ naar school te gaan? En…vrezen ze een nieuwe sluiting?

In aflevering 1 van onze coronareeks follow-up:

Alle van Steenis, bestuurder Montessori Scholengemeenschap Amsterdam

Alle van Steenis Onze focus ligt op het leerproces en het open houden van de scholen

Bestuurder Alle van Steenis leidt 4 Montessori-scholen. In april sprak hij over de enorme krachttoer van zijn organisatie om in korte tijd onderwijs op afstand mogelijk te maken. Hij keek ook vooruit, naar de heropening van zijn scholen; Alle voorzag vreugde, maar ook praktische uitdagingen.

Hoe was het om met leerlingen en collega’s weer bij elkaar te zijn?

“Zowel leerlingen als collega’s voelen hetzelfde: blijdschap om weer op school te zijn, en de relaties op te pakken op een manier die via een scherm niet mogelijk is.

Vooral aan de leerlingen is dat te merken: die kruipen uit vreugde veel te dicht bij elkaar. Ook vertellen ze enthousiast over hun ervaringen met thuisonderwijs. Veelal hoe lastig ze het vonden om van schermen te werken. Hoewel sommigen het ook fantastisch vonden. Hoe dan ook heeft de ervaring bijgedragen aan hun ontwikkeling.

Wat collega’s betreft: ook bij hen overheerst de blijdschap om weer op school te werken aan de relatie met leerlingen. Daarnaast zijn er ook zorgen, met name bij degenen die in de risicogroep vallen, of iemand thuis hebben in die groep. Daar hebben we veel aandacht voor, en als het nodig is zorgen we voor maatwerk.”

Welke praktische uitdagingen spelen er om aan de maatregelen te voldoen?

“De meeste schoolgebouwen zijn goed op orde. Bijvoorbeeld met voldoende ruimte, de juiste ventilatiesystemen en ramen die open kunnen.

Maar we hebben ook gebouwen die 60 jaar oud en hard aan vervanging toe zijn. Daar liepen vóór corona al trajecten voor, maar we moeten het er nu nog een paar maanden mee doen.

Wederom ben ik onder de indruk van en trots op ondersteunend personeel, vanwege de slimme oplossingen die zij bedenken. Bijvoorbeeld om ramen die niet open kunnen te vervangen voor roosters.

Voor sommige ruimtes zijn dat soort slimme oplossingen niet mogelijk. Die gebruiken we dan ook niet. Dat betekent wel dat we spoedhuisvesting nodig hebben voor ongeveer 7 groepen. Met fantastische medewerking van de gemeente Amsterdam hebben we die al gevonden. We zijn nu aan het schilderen, en op 21 september is het voor elkaar. Ik heb nog nooit meegemaakt dat dat zó snel geregeld was.”

In april sprak je ook over nauwe gangen en trappen in sommige gebouwen…

“Op die locaties spelen dan ook zorgen bij leraren, want de 1,5 meter is daar niet gewaarborgd. Ook daar is maatwerk nodig: gespreide pauzes bijvoorbeeld, zodat groepen elkaar niet tegenkomen. Of we plannen excursies, zodat je minder leerlingen in de school hebt.

Leraren nemen ook zelf maatregelen. Bijvoorbeeld door de hele dag in het lokaal te blijven met een broodtrommel en thermoskan. In dat geval moeten we ons extra inspannen om te zorgen dat iemand niet in een isolement raakt.

Daarnaast heb je de praktijkvakken, waarbij die 1,5 meter ook niet realistisch is. Bijvoorbeeld bij textiele werkvormen en programmeren. In die situaties voorzien we leerkrachten van maskers met spatschermen.

Maar er zijn ook maatregelen die we bewust níet nemen. Zoals het verplicht dragen van een mondkapje. Daar hebben we goed over nagedacht en over gesproken met allerlei clubs binnen en rond de school. Onze conclusie was dat het angst zaait, en bovendien schijnveiligheid is. Natuurlijk kan en mag iedereen voor zichzelf beslissen om wel of geen kapje te dragen.”

Maken jullie je zorgen om het komende najaar/winter?

“Niet zozeer om een 2e coronagolf. Maar we krijgen natuurlijk wel het griepseizoen. Nu al hebben we een school waar 28 leerlingen niet naar school kunnen vanwege klachten.

Dat vraagt wederom veel, zowel van leerlingen als leraren. Leerlingen moeten weer op afstand lessen volgen. Wat betekent dat leerkrachten hybride lessen moeten geven: zowel fysiek als via een scherm. Omgekeerd zullen we ook te maken krijgen met leerkrachten die thuis moeten blijven vanwege klachten.

Daarom houden we alle ICT-faciliteiten in stand, om het onderwijs op afstand zo goed mogelijk te faciliteren. En we werven uit voorzorg meer onderwijsassistenten en extra conciërges; die kunnen dan de klassen begeleiden en in de klas een oogje in het zeil houden als leerkrachten alleen virtueel aanwezig zijn.

Het zal soms lastig worden. Daar ontkomen we niet aan. Maar de focus ligt op het leerproces en het open houden van de scholen.”

Lees ook de andere interviews over leiderschapspraktijken in tijden corona.

Interview: Arjan Jonker, Waardevolle Webteksten