Dit bericht is geschreven op 5 februari 2026
Oog voor ieders positie
De rol van schoolleider vraagt dagelijks om het maken van keuzes, het sturen van teams en het realiseren van ambities voor de school. Tegelijkertijd bevindt iedere schoolleider zich in een speelveld waarin het bestuur een bepalende rol speelt. Wat heb je nodig van je bestuur om je opdracht goed te kunnen vervullen? En hoe benut je jouw positie om daar daadwerkelijk invloed op uit te oefenen?
Veel leiderschapsprogramma’s richten zich op het leidinggeven aan teams, maar besteden minder aandacht aan het beïnvloeden van bestuurlijke processen. Terwijl juist de kwaliteit van de relatie met het bestuur van grote betekenis is voor de ruimte die je ervaart, de richting die je kunt geven en wat je voor elkaar krijgt voor je school. Soms verloopt die samenwerking vanzelfsprekend, soms stroef. Wat maakt dat verschil?
Wie zicht krijgt op bestuurlijke dynamieken en sturingsrelaties, ontdekt vaak nieuwe mogelijkheden om invloed uit te oefenen. Door oog te hebben voor posities, belangen en machtsverhoudingen wordt duidelijker wat vanuit jouw rol wél en juist minder effectief is. Met dat inzicht kun je gerichter handelen, strategischer positioneren en het gesprek met het bestuur steviger en constructiever voeren.
Tijdens deze dag verkennen we samen de relatie tussen schoolleiders en bestuurders en onderzoeken we hoe je vanuit je eigen positie invloed kunt uitoefenen op bestuurlijke processen.
Na deze dag:
-
heb je meer inzicht in bestuurlijke dynamieken en governance in het onderwijs;
-
kun je denken in sturingsrelaties en invloed;
-
herken je machtsverschillen en weet je hoe je daarmee om kunt gaan;
-
kun je strategischer het gesprek voeren met je bestuur;
-
werk je met een concreet vraagstuk uit je eigen schoolpraktijk.
Marlies Honingh verzorgt een theoretische inleiding over de waarde en complexiteit van sturingsrelaties. Sytske Feenstra deelt ervaringen vanuit haar bestuurlijke praktijk en laat zien hoe invloed in de dagelijkse werkelijkheid vorm krijgt. In de middag werk je aan een eigen praktijkvraag, zodat inzichten direct verbonden worden aan je eigen context.
Voorbereiding
Ter voorbereiding lees je enkele korte teksten en denk je na over je eigen praktijk:
-
Wat heb jij nodig van je bestuur?
-
Wanneer lukt het je om iets voor elkaar te krijgen en wanneer niet?
-
Wat maakt dat de samenwerking soms soepel verloopt en soms juist stroef?
Vanuit deze vragen werken we gedurende de dag aan meer inzicht, positie en invloed.
Wellicht ook interessant
Loopt het soms stroef in de samenwerking? In dat geval is het Creatieve Lab: ‘Systeembenadering als samenwerking stroef loopt‘ wellicht interessant. En speelt diversiteit en inclusie een belangrijke rol in jouw organisatie? Bekijk dan het Creatieve Lab: ‘Diversiteit en inclusie in het onderwijs‘.
Dit bericht is geschreven op 6 januari 2026
Van theorie naar praktijk
De diversiteit binnen scholen neemt toe: in culturele achtergronden, talenten, leerbehoeften en manieren van samenleven en leren. Deze ontwikkeling vraagt van schoolleiders en onderwijsprofessionals meer dan beleidskaders of losse interventies. Het vraagt om het vermogen om diversiteit en inclusie te begrijpen als onderdeel van het dagelijks functioneren van de schoolorganisatie en daar bewust en onderbouwd op te handelen.
Tijdens deze intensieve 1-daagse opleiding werk je, onder begeleiding van kennisexperts en ervaringsdeskundigen uit het onderwijsveld, aan actuele vraagstukken rond diversiteit en inclusie. Je verdiept je in recente inzichten over diversiteit, sociaal-emotionele ontwikkeling (SEL) en inclusief onderwijs, en leert hoe deze perspectieven samen richting geven aan schoolontwikkeling, teamdynamiek en pedagogisch-didactisch handelen.
De opleiding richt zich nadrukkelijk op de doorvertaling van theorie naar beleid en praktijk. Je onderzoekt hoe diversiteit en inclusie concreet vorm krijgen binnen jouw schoolcontext en welke keuzes daarbij nodig zijn op het niveau van leiderschap, organisatie en onderwijsinhoud
Na deze ééndaagse opleiding heb je meer grip op- en kennis over:
- Diversiteit, cultuur en context binnen de schoolomgeving
- Obstakels en kansen in de dagelijkse onderwijspraktijk
- Draagvlak en veranderprocessen binnen schoolorganisaties
- Van visie naar beleid: het ontwikkelen van een schoolplan inclusie
- Het creëren van een veilige en inclusieve leer- en werkomgeving
Onder begeleiding van NSO-CNA-docent Frank Schreibers en ervaringsdeskundige Ilja Theunissen krijg je theoretische onderbouwing met praktische toepasbaarheid.
Voor een sterke doorvertaling naar de eigen organisatie adviseren wij om samen met een collega deel te nemen.
Wellicht ook interessant
Loopt het soms stroef in de samenwerking? In dat geval is het Creatieve Lab ‘Systeembenadering als samenwerking stroef loopt‘ wellicht interessant. Ben je leidinggevende en wil je meer grip op bestuursbeïnvloeding? Bekijk dan het Creatieve Lab ‘Bestuursbeïnvloeding door schoolleiders‘.
Dit bericht is geschreven op 5 januari 2026
Onderlinge verhoudingen in beeld.
Samenwerking binnen teams kan complex en weerbarstig zijn. Denk aan discussies die eindeloos duren, een samenwerking die niet beter wordt ondanks dat er enkele mensen vertrokken zijn, conflicten die telkens weer terugkomen of onderling geroddel over andere collega’s. Herken je deze situatie(s)? Dan is dit Creatieve Lab wellicht interessant voor jou.
Wie verder kijkt en de onderlinge verhoudingen binnen een team expliciet in kaart brengt, ziet vaak ruimte ontstaan voor beweging. Situaties die vast en onoplosbaar leken, blijken dan minder eenduidig dan gedacht. En door onderlinge verhoudingen en coalities binnen een team zichtbaar te maken, ontdek je wie openstaan voor verbinding en samenwerking. Met die inzichten kun je gericht ingrijpen om polarisatie te verminderen en samenwerking te versterken.
Na deze ééndaagse opleiding kun je:
- systemisch kijken naar samenwerking
- teamdynamiek en onderlinge verhoudingen visualiseren
- werken met de triade-tool
- samenwerkingsvraagstukken analyseren
- gerichte interventies ontwerpen die beweging en samenwerking versterken
Onder begeleiding van Marijke Spanjersberg en Karin Derksen krijg je een theoretische onderbouwing van het systemisch perspectief op samenwerking. Daarnaast werk je met de door Marijke ontwikkelde digitale triade-tool, waarmee je de relaties binnen jouw team gestructureerd in kaart brengt.
Wellicht ook interessant
Speelt diversiteit en inclusie ook een belangrijke rol in jouw organisatie? In dat geval is het Creatieve Lab ‘Diversiteit en inclusie in het onderwijs‘ wellicht interessant. Ben je leidinggevende en wil je meer grip op bestuursbeïnvloeding? Bekijk dan het Creatieve Lab ‘Bestuursbeïnvloeding door schoolleiders‘.
Dit bericht is geschreven op 5 januari 2026
Creatieve Labs
Het Creatieve Lab is een exclusief, ééndaagse opleidingsaanbod waarbij je actuele thema’s uit het onderwijs vanuit kennisverdieping onderzoekt. Tijdens een Creatief Lab creëer je, onder begeleiding van kennisexperts en ervaringsdeskundigen, concrete vervolgstappen voor je eigen praktijk.
Eerstvolgende Creatieve Labs
In de Creatieve Labs werken we met verschillende kennis experts en ervaringsdeskundigen uit het onderwijsveld. In het eerste deel van de dag wordt het thema aan de hand van actuele theorie- en praktijkvoorbeelden verkend. In het tweede deel van de dag ga je onder begeleiding aan de slag met de vertaling van de theorie naar jouw eigen praktijk.
Investering
Deelname aan één Creatief Lab is € 425,-. Early birds die zich vóór 1 maart inschrijven betalen € 385,-.
- Bundelkorting: Schrijf je je in voor twee of drie Creatieve Labs, dan ontvang je 10% korting op het tweede en/of derde Creatieve Lab.
Dit bericht is geschreven op 28 juli 2025
👇 Scroll naar beneden om je in te schrijven 👇
Over deze module
Sommige onderwijsuitdagingen kun je niet alleen oplossen. En soms ook niet alleen met je team. Of met je bestuur. Vaak is er een gemeente bij betrokken, jeugdzorg, ouders of buurtnetwerken. Omgevingsgericht Leiderschap is een module voor leidinggevenden in het PO/VO/MBO/HBO die willen groeien in hun leiderschapsvaardigheden met externe partijen.
“Sommige deelnemers vrezen onbewust de ‘boze’ buitenwereld. Maar daar ligt ook de uitdaging voor ons als docenten: die buitenwereld verkennen en ook aantrekkelijk maken, omdat je daar mooie dingen kunt bereiken die voor je leerlingen het verschil kunnen maken.” Aldus Frans Grobbe, kerndocent (lees hier het hele interview).
Je leert:
- kijken naar wat er speelt tussen je school en de wereld daarbuiten;
- werken aan samenwerking op het snijvlak van belangen, identiteit en beleid;
- en gaat aan de slag met een eigen praktijksituatie zodat leren en doen hand in hand gaan.
Alle deelnemers hebben minimaal 2 jaar werkervaring als leidinggevende in het onderwijs waarbij je verantwoordelijk bent voor personeel en onderwijs. We gaan ervan uit dat je bachelor hebt op HBO of WO en dat je een geschikte vraagstuk hebt uit je eigen praktijk (school/onderwijsinstelling) dat aansluit bij de kern van deze opleiding.
Het programma:
Hoe werk je samen met mensen die een heel ander belang, ritme of taal spreken dan jij? Hoe zorg je dat samenwerking energie geeft, in plaats van energie kost? Tijdens deze module (die onderdeel is van de complete Master Educational Leadership) behandelen we de volgende vraagstukken:
- Theoretisch kader en strategische vraag
- Contextuele omgeving en scenarioplanning
- Transactionele omgeving
- Samenwerken tussen organisaties
- De interne omgeving
Als onderdeel van de voorbereiding doe je een literatuurstudie en individuele opdracht, namelijk in je eigen school op zoek gaan naar een strategische vraag. Deze vraag gaan we vervolgens tijdens de opleiding analyseren. De afronding van de module bestaat dan ook uit een verslag met jouw strategische adviezen die aansluiten bij jouw vraagstuk en gebaseerd zijn op analyses van de contextuele, transactionele en interne omgeving. Met daarnaast een integraal reflectieverslag.
Voorgaande deelnemers aan het woord
Wat vind je bijzonder aan de opleiding bij NSO-CNA?
“Allereerst de combinatie van theorie en praktijk. Daarnaast het feit dat je de opleiding volgt met collega-schoolleiders uit allerlei richtingen en soorten scholen. De samenwerking is heel nauw. Zo leren we veel van elkaar.” – lees hier het volledige interview met Anke Carels.
Hoe merkte je dat je nog meer aan de module hebt dan je eerst dacht?
“Tijdens overleg proefde ik vaak dat er buiten de school andere dynamieken en belangen spelen dan bij ons intern. Daardoor liepen dingen soms niet soepel. En kwamen we niet tot concrete acties. Toen merkte ik dat ik de handvatten uit de module goed kon gebruiken om meer inzicht in de dynamiek te krijgen. Zodat ik de groepen beter kon begeleiden en de bijeenkomsten beter kon sturen.” – lees hier het volledige interview met Leonie Schippers.
Praktische informatie
- 6 ECTS studiepunten + opleidingscertificaat na succesvol afronden
- Opleiding voldoet aan de eisen voor herregistratie van het SRPO voor deelnemers in het primaire onderwijs (PO)
- Lesdagen vinden plaats in Diemen
- Investering: éénmalig € 4.425 opleidingskosten + € 98 voor een heerlijk verzorgde lunch tijdens de lesdagen (prijzen zijn vrijgesteld van BTW i.v.m. CRKBO registratie)
Dit bericht is geschreven op 16 oktober 2024
Welke sturing sluit het beste aan bij een medewerker? Wie heeft meer sturing nodig, en wie juist niet of kan beter ondersteund worden om zijn of haar eigen weg te vinden? In deze module leren leidinggevenden verschillen in aansturingsbehoefte van medewerkers te herkennen en leren zij verschillende leiderschapsstijlen in te zetten, en deze beter af te stemmen op de medewerkers. Daarbij leert de deelnemer vaardigheden als: richting geven vanuit de visiepet, managen en direct sturen vanuit de managementpet en medewerkers te coachen vanuit de coachpet. Tevens komen thema’s als sturen en loslaten, eigenaarschap en autonomie en ruimte versus begrenzen aan de orde. Op de laatste dag van de opleiding zal er ook aandacht zijn voor situationeel leiderschap en samenwerken in teams.
In deze module is ruimschoots aandacht voor (de ontwikkeling van) het persoonlijk leiderschap van de deelnemer: wat is jouw voorkeursstijl? Waar vind jij het moeilijk om te begrenzen en mensen te sturen? Waar/wanneer laat je niet zo makkelijk los?
En voor de eigen praktijksituatie van de deelnemer: waar zitten de mensen in jouw team? Welke patronen maken het differentiëren in jouw team naar stijl van leidinggeven lastig?
Opzet: deze module begint met een tweedaagse inclusief avond, en een 3e dag na ongeveer 2 maanden. Tussendoor ontmoeten kleine groepjes deelnemers elkaar minimaal 1 keer voor intervisie gericht op de eigen praktijk.
De opleiding wordt verzorgd door 2 trainers aan een groep van minimaal 10 deelnemers.
Dit bericht is geschreven op 16 oktober 2024
In de module Stuurkunst leren de deelnemers leiding te geven aan samenwerken. Er zijn twee belangrijke ontwikkellijnen om succesvol samenwerken te sturen en er aan bij te dragen dat teams eigenaar worden van het resultaat:
- een ontwikkeling van ‘sturen op het individu’ naar ‘sturen van de groep als geheel’. Dit gaat over teamontwikkeling en leren zien welke interventies passen in de verschillende fasen van ontwikkeling.
- een ontwikkeling van ‘sturen op inhoud’ naar ‘sturen op het proces van samenwerken en de relaties in een groep’. Dit laatste noemen wij systeemgericht kijken en interveniëren. Deelnemers leren paronen in het team waarnemen en beïnvloeden.
In Stuurkunst werken we vooral met eigen teamcasuïstiek waarbij de deelnemer gaandeweg ervaart hoe je een groep zo kunt ondersteunen dat het een ontwikkeling doormaakt in hoe de groepsleden met elkaar werken en leren, om zo betere resultaten te behalen.
In de opleiding maken de deelnemers kennis met SAVI®, een model om verbaal gedrag in groepen te leren observeren en erop te interveniëren. En we maken gebruik van fragmenten uit films en documentaires over samenwerken en teamwork. Aan de deelnemers wordt gevraagd als voorbereiding van de training twee films te bekijken en daarop te reflecteren.
Marieke Blaak vertelt hier over haar ervaringen als student van de opleiding: “Ik leerde dat je als leider van een team soms moet loslaten om dingen in beweging te zetten”. En Birgit Schalkwijk vertelt hier hoe “de methodieken van de opleiding hielpen om uit die teamemotie te stappen.”
Opzet: deze module bestaat uit 4 losse dagen met ongeveer een tussenpoze van 1 maand en wordt afgesloten met een praktijktoets waarin deelnemers reflecteren op hun eigen praktijk. Deelnemers maken verder video-opname van hun interventies in het eigen team en observeren bij elkaar.
De opleiding wordt verzorgd door 2 trainers aan een groep van minimaal 12 deelnemers. Belangrijke voorwaarde is dat deelnemers een team aansturen in hun eigen praktijk.
Wil je je alvast inlezen op Stuurkunst? Lees dan het interview met Cunera van Hal en Bart Schipmölder: “Teams worden effectiever als ze meer teamtaal spreken.”
Dit bericht is geschreven op 30 mei 2024
Hoe bouw je aan een stevig organisatorisch fundament van je school? Dat ontdek je in deze opleiding:
Hoe je het onderwijsbeleid naar concrete doelstellingen vertaalt op de 3 domeinen HRM, financiën en kwaliteit. Zodat je het ‘huis’ op orde krijgt en houdt, voor een toekomstbestendige onderwijsorganisatie.
Daarvoor ontwikkel je tijdens de opleiding praktische kennis en vaardigheden op de 3 domeinen. Zodat je daaraan kunt werken om je organisatie zo soepel mogelijk te laten werken.
Deze module is onderdeel van de Master Educational Leadership (MEL). Maar je kunt ‘m ook als losse opleiding volgen.
Lees hier een interview met docent Sytske Feenstra over deze module.
Dit bericht is geschreven op 30 augustus 2023
Dit bericht is geschreven op 3 juli 2023
Je bent inmiddels een ervaren leidinggevende in het onderwijs.
Maar het is tijd om door te groeien. Want je bent lang niet altijd de effectieve leider die je wílt zijn. Hoe kun je structureler bijdragen aan de kwaliteit van het onderwijs en je school?
De Master Educational Leadership (MEL) is precies wat je zoekt:
Gedurende de master ontwikkel je een solide visie op leren en onderwijs. Een leider die bewust handelt in de complexe omgeving van de school en zijn omgeving. Die stuurt op zowel planning, control én kwaliteit.
Je ontwikkelt de onderzoekende houding die je daarbij nodig hebt. Zodat je al je keuzes goed kunt onderbouwen.
Ondertussen geef je invulling aan een lerende school. En geef je als lerende leider daarin zélf het goede voorbeeld.
Kortom: tijdens deze vernieuwende master in onderwijsmanagement groei je naar excellent & betekenisvol leiderschap in het onderwijs.
Het onderscheidende van ónze Master Educational Leadership?
Dat de opleiding 100% vraagstukgestuurd is. Dat betekent dat je vanuit jouw school vraagstukken inbrengt. Die zijn vervolgens bij iedere module het vertrekpunt voor de theorie.
Anders gezegd: jouw ontwikkeling staat altijd direct in het teken van de vraagstukken uit je eigen praktijk. Dus niet alleen jij ontwikkelt je, je school ontwikkelt zich net zo hard mee.
Ook helpt deze opzet je om je werk met je studie te combineren.
Wil je weten waarin onze MEL zich nog meer onderscheidt? Kijk onder de tabjes hieronder.
Willemijn Stolk en Cor van Wijngaarden volgen de MEL en wij volgen hen. Lees hier de ervaringen van Willemijn en Cor. En zie en hoor in onze film over de MEL hoe het ze aan het einde van het tweede jaar vergaat.
Vanaf 1 september 2023 kun je in aanmerking komen voor een beurs als je de master volgt. Kijk hier voor meer informatie.
