Informatiemiddag
31 oktober

Geschiedenis NSO-CNA Leiderschapsacademie

NSO-CNA Leiderschapsacademie

NSO-CNA Leiderschapsacademie is ontstaan op 1 januari 2016 door de bundeling van krachten van NSO en CNA Leiderschapsacademie. Beide organisaties zien het werken aan de kwaliteit van onderwijs door het scholen van schoolleiders in Nederland als hun kernactiviteit en hadden een vergelijkbaar aanbod. Door bundeling van de krachten ontstond een sterkere basis voor de beide masteropleidingen, de opleidingen voor middenmanagers en voor onderzoek naar schoolleiderschap in Nederland. Hierna een overzicht van de geschiedenis van beide organisaties.

De Nederlandse School voor Onderwijsmanagement – NSOLogo-NSO

1989: NSO

De Nederlandse School voor Onderwijsmanagement NSO is opgericht in 1989 en daarmee de oudste schoolleidersopleiding van Nederland. Het initiatief tot oprichting van de NSO is genomen door Peter Karstanje en Fons van Wieringen, beiden verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en daarvoor resp. lid van de Adviesraad voor het voorgezet onderwijs en directeur beleidsvoorbereiding bij het Ministerie van Onderwijs & Wetenschappen.

De NSO kwam voort uit een beweging die scholen meer ruimte wilde geven in ruil voor een betere verantwoording over de gerealiseerde kwaliteit. Vanuit landelijke optiek ging het dan vooral om de beleidsstukken Meer over Management (1985), Hoger onderwijs Autonomie en Kwaliteit (HOAK nota 1986) en De School op weg naar 2000 (1988). Vanuit het onderwijsveld was al langer aangedrongen op een grotere beleidsvrijheid voor scholen. De NSO is opgericht als interuniversitair instituut waarin de Universiteit van Amsterdam samenwerkt met de Universiteit Utrecht, de Vrije Universiteit, de Radboud Universiteit en de Universiteit Leiden.

De eerste MEM

Kern van de activiteiten is een tweejarige opleiding Master in Educational Management voor schoolleiders in VO, BVE en HO. Het recht om een mastergraad te verstrekken werd aanvankelijk verleend door de Universiteit van Amsterdam, later via de accreditatie van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO).

Aan de opening ging een door het departement gesubsidieerd ontwikkelingstraject vooraf waaraan belangrijke bijdragen zijn geleverd door prof. dr. Ernst Marx (1922-2001). Ernst Marx is onder meer bekend vanwege zijn modellen om schoolgemeenschappen te kunnen diagnosticeren. Vooral de relatie tussen de organisatorische structuur en de onderwijskundige opbouw van deze instellingen werd in zijn modellen inzichtelijk gemaakt. Voorts was prof. dr. Léon de Caluwé van belang. Hij was en is een expert op het gebied van veranderingsprocessen. Peter Karstanje ontwikkelde een flink aantal van de relevante leereenheden. Fons van Wieringen trok lering uit de opleidingen onderwijsmanagement in Californië en rapporteerde daarover in Bestuur en Management van Onderwijsinstellingen (Groningen 1989).

De opleiding startte met twee groepen van 20 studenten, de opleiding was tweejarig zodat in tweede jaar 80 studenten de onderwijsruimten van de NSO bevolkten en een aangename en opwindende sfeer creëerden.

De tweejarige masteropleiding onderwijsmanagement van de NSO bereidt deelnemers voor op het vervullen van een managementfunctie op verschillende managementlagen in vooral de sectoren voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs (vooral mbo en hbo) en volwasseneneducatie, dan wel voor zittende managers een voortgezette professionalisering. Het met succes afsluiten van de opleiding leidt tot het verkrijgen van een graad Master in Educational Management.

Modulaire MEM en Middenmanagement

In 2014 wordt besloten om de 2-jarige master te vervangen door een modulair opgebouwde master waarbij elk ‘vak’ als een module gevolgd kan worden. Daardoor is het ook mogelijk voor belangstellenden om onderdelen van de Master of Educational Management los te volgen als een separate opleiding.

Daarnaast is NSO in 2010 gestart met een opleiding voor middenmanagers in het onderwijs. In deze opleiding worden beginnende leidinggevenden een jaar lang begeleid bij hun eerste schreden op het managementpad.

Maatwerk

Naast de tweejarige opleiding verzorgde de NSO als kernactiviteit al spoedig op maat gerichte projecten voor scholen/ besturen. Deze projecten konden worden gekoppeld aan de tweejarige opleiding onder meer door een vrijstellingsregeling. Via deelname aan deze integrale projecten konden de deelnemers kredietpunten opbouwen die vervangend zijn voor bepaalde onderdelen van de tweejarige opleidingen. Op deze wijze sorteerden de projectdeelnames ook civiel effect.

NSO directeuren

1989-2000      dr. Peter Karstanje en prof. dr. Fons van Wieringen
2000-2010      dr. Peter Karstanje
2010-2014       prof. dr. Robert-Jan Simons
2014-                prof. dr. Femke Geijsel

NSO voorzitters bestuur

1989-1997     drs. Theo Liket, oud-algemeen hoofdinspecteur onderwijs
1997-1998     drs. J.W.M. (Ans) Buys, wnd voorzitter, directeur Fontys Lerarenopleiding
1998-2004    drs. J. Leenhouts (Jos), rector van het Dalton Lyceum, directeur Beroepsonderwijs bij OCW, voorzitter College van Bestuur ROC Mondriaan
2004-2012    mr.C.A. Wooldrik-van Schooten (Annemarijke), voorzitter College van Bestuur ROC ID College
2012-2016     prof. dr. J.J. (Jos) Beishuizen, hoogleraar Onderwijskunde Vrije Universiteit Amsterdam
2016-              prof. dr. P. Leisink, hoogleraar Bestuurs- en Organisatiewetenschap aan USBO Utrecht

2016: NSO-CNA LEIDERSCHAPSACADEMIE

Op 1 januari 2016 zet NSO een stap naar verdere groei door de krachten te bundelen met de leiderschapsacademie van het Centrum voor Nascholing Amsterdam (CNA). Zo ontstaat NSO-CNA Leiderschapsacademie, een vooruitstrevend en dynamisch instituut voor leiderschapsopleidingen in het onderwijs en het begeleiden van schoolontwikkeling in Nederland.

 

logo_364x89

Het Centrum voor Nascholing – CNA Leiderschapsacademie

 

Het Centrum voor Nascholing Amsterdam (CNA) is in 1995 opgericht als een samenwerkingsinstituut van de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam. Directe samenwerkingspartners van CNA binnen de UvA en de HvA waren de Educatieve Faculteit Amsterdam, het Instituut voor Lerarenopleiding, het Onderwijsinstituut voor Pedagogiek en Onderwijskunde en het SCO Kohnstamminstituut. Gezamenlijk vormden zij begin 2004 het Amsterdams Instituut voor Onderwijs en Opvoeding (AIOO), een netwerkorganisatie gericht op integrale dienstverlening aan het gehele educatieve veld.

CNA had als missie: ‘het leveren van een belangrijke bijdrage aan de verdere professionalisering in het onderwijs en het laten uitgroeien van professionals tot meesters in hun vak na hun initiële opleiding, waarna zij niet alleen hun vak tot grote hoogte brengen, maar ook een grote bijdrage leren leveren aan de schoolontwikkeling.

CNA groeide in de periode tussen 1995 en 2010 uit tot een organisatie met ca 100 medewerkers. Zij voerden vele maatwerktrajecten uit in alle onderwijssectoren. CNA was vooral bekend om haar succesvolle post HBO-opleidingen voor docenten: de Didactische Bekwaamheid voor Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie, de Didactische Bekwaamheid voor Hoger Onderwijs, de registeropleiding voor Supervisor in het onderwijs, de opleiding Coach in het onderwijs; de opleiding voor Vroeg- en Voorschoolse Educatie (VVE) en de opleiding Begeleider in het onderwijs, vooral gericht op mentoren VO.

Geschiedenis van de Master Integraal Leiderschap in CNA

De opleiding Master Integraal Leiderschap (MIL) is de eerste en langst geaccrediteerde professionele master op het gebied van leiderschap in het onderwijs. De opleiding richt zich op leidinggevenden in po, vo, mbo en ho die hun professionaliteit als integraal leidinggevende willen verdiepen en verbreden en op onderzoeksmatige wijze leiding willen geven aan schoolontwikkeling, altijd met het oog op de resultaten van het leren en ontwikkelen van de leerlingen/studenten. In 2000 kreeg Catrien Mesman van CNA directeur Jeanne de Heer de opdracht, om een schoolleidersopleiding voor schoolleiders VO/BVE te ontwikkelen. De eerste versie daarvan, Sturen in Complexiteit, startte in 2001. De MIL is ontstaan uit het samengaan van de eerste erkende schoolleidersopleiding voor schoolleiders Primair Onderwijs (ESAN, opgericht in 1994, met meer dan 1500 alumni) en Sturen in Complexiteit. Belangrijke ontwikkelaars waren George Lengkeek, Ben van der Hilst en Catrien Mesman. De eerste geaccrediteerde versie van de MIL bestond uit een traject van 18 maanden als vervolg op de opleidingen voor schoolleider PO en VO/BVE. In 2011 werd de MIL opnieuw geaccrediteerd. De opleiding was inmiddels doorontwikkeld naar een tweejarige masteropleiding voor schoolleiders, met jaarlijks twee groepen van rond de 20 deelnemers. De opleiding voor schoolleiders Primair Onderwijs, ESAN, bleef in CNA bestaan als Opleiding voor Schoolleiders met jaarlijks 50-60 nieuwe deelnemers en was de eerste opleiding die in het Schoolleidersregister werd opgenomen. De inhoudelijke en organisatorische verbinding tussen beide opleidingen zorgt voor een structurele instroom van schoolleiders primair onderwijs in de MIL. In 2015 besloten UvA en HvA tot opheffing van CNA. De opleiding MIL en de OSL vonden onderdak bij de Nederlandse School voor Onderwijsmanagement (NSO). NSO en CNA Leiderschap voeren per 1 januari 2016 samen de naam NSO-CNA Leiderschapsacademie.

De opleidingen van CNA zijn opgenomen in het aanbod van de nieuwe leiderschapsacademie.