Persoonlijk Leiderschap
start 25 september 2019

Boekrecensie: Een jaar uit het leven van een basisschooldirecteur

Bart Schipmölder, 18 september 2020

Een jaar uit het leven van een basisschooldirecteurToen we met z’n allen naar De Luizenmoeder keken, konden we nog denken dat het iets té karikaturaal werd voorgesteld, dat leven in en om de school. Dat de serie dichter bij de werkelijkheid ligt dan we dachten, laat het geweldige en ontroerende boek van Cordula Rooijendijk zien: Een jaar uit het leven van een basisschooldirecteur. Lees verder ›

Deel dit bericht

Leiderschapsprofielen voor schoolleiders: waarom stappen deze over van competenties naar leiderschapspraktijken en –bronnen?

Diede Stevens en Bart Schipmölder, 3 september 2020

Een eigentijdse visie op leiderschap

september 2020, download pdf-versie

 In 2016 publiceerde NSO-CNA een eigen beroepsprofiel voor leidinggevenden in het onderwijs. Dit profiel is in de jaren daarna verder uitgewerkt en is inmiddels de basis voor al onze opleidingen. In het komende schooljaar zullen ook het Schoolleidersregister PO en VO elk een eigen nieuwe beroepsstandaard voor schoolleiders introduceren. Een belangrijke ontwikkeling in het denken over leiderschap is de stap van het denken in termen van competenties naar het denken over leiderschap in termen van leiderschapspraktijken en –bronnen. Deze ontwikkeling vormt de kern van deze nieuwe beroepsprofielen, ook daarin wordt niet meer gesproken over competenties maar over leiderschapspraktijken en -bronnen. Wat zijn deze praktijken en bronnen en waarom sluiten ze beter aan bij leiderschap in deze tijd? En waarom wordt het denken in competenties losgelaten? In dit artikel gaan we in op deze vragen. Eerst schetsen we in een notendop de ontwikkeling van het denken over leiders en daarna zoomen we in de op de praktijken en bronnen. Tot slot gaan we nader in op een aantal internationale beroepsstandaarden en het NSO-CNA beroepsprofiel. Op verschillende plekken in de tekst vind je reflectievragen. Deze zijn bedoeld om jou als lezer aan het denken te zetten en de vertaling te maken van dit artikel naar jouw eigen leiderschapspraktijken. Lees verder ›

Deel dit bericht

Hoe pakt onderwijs op afstand uit bij leiderschapsontwikkeling?
Een terug- en vooruitblik

Diede Stevens, 2 september 2020

In de opleidingen van NSO-CNA maakten we enkele maanden geleden (noodgedwongen) de overstap naar volledig onderwijs op afstand. We hebben de mogelijkheden én beperkingen ervaren. Hoewel het al lang mogelijk was heeft onderwijs op afstand door de coronacrisis een boost gekregen. Onze ervaringen met het onderwijs op afstand zijn wisselend, we leren in een snelkookpan wat werkt en wat niet werkt. Lees verder ›

Deel dit bericht

Teamleider in het onderwijs … een leven lang leren!?

Pim Visser, 1 september 2020

Onlangs sprak ik een beginnende teamleider die aan haar baas had gevraagd of ze ook een externe coach mocht inhuren gedurende haar eerste jaar. De betreffende schooldirecteur had een beetje zuur gekeken, want tja dat kostte weer geld en erger nog dan zou de teamleider ook 1x in de zes weken een paar uur buiten de vestiging zijn. Wie moest er dan op haar team passen? Toen zij haar eerste gesprek met de coach zou gaan voeren en om 14.30 uur de school verliet, riep de directeur haar vriendelijk na: “laat je niks aanpraten hè door die coach…”. Ik wou dat ik dit verhaal verzonnen had, maar het is waar gebeurd. Lees verder ›

Deel dit bericht

Kan jij het ‘op je theewater’? Je kunt er ook echt over nadenken

Charles Engelen, 31 augustus 2020

Of het nu in de gaten hebt of niet: als schoolleider heb je aan de lopende band te maken met strategische vragen. Vragen die gaan over de ontwikkelingen in de (nabije) toekomst, 3 tot 5 jaar, en waar je op de een of andere manier mee moet zien om te gaan. Wetgeving verandert, en daarmee ook bekostiging, de technologische ontwikkelingen denderen door, vergeet vooral dit Corona-virus niet. En inmiddels zitten scholen in de omgeving niet stil. In de module School en Omgeving, één van de kernmodules van de Master of Educational Management, werken studenten systematisch aan strategische vragen die spelen op hun school. En die bijna altijd betrekking hebben op het voortbestaan van hun school op de middellange termijn. En die soms vragen om drastische maatregelen. Lees verder ›

Deel dit bericht

Stuurkunst: het is maar waar je naar kijkt!

Bart Schipmölder, 5 september 2018

Staan bij het samenwerken in jouw team de resultaten centraal? En wat gebeurt er met de samenwerking als deze resultaten even tegenvallen of als de samenwerking niet is zoals je die zou willen? Durven jullie dan de zere plekken te benoemen of bewaken jullie liever de goede vrede in het team? Hou je patronen in stand of krijg je het collectief zover dat ze deze doorbreken? Hoe geef je als leidinggevende sturing aan dat gesprek? Benoemen van wat je waarneemt in de samenwerking binnen het team, zonder oordeel, is dan nodig, Dat blijkt echter nog niet zo makkelijk en daarover gaat deze blog. Lees verder ›

Deel dit bericht

Leading from the middle: wat is de rol van de mens in het midden?

Bart Schipmölder, 16 juli 2020

Leading from the middle CoverIk las dit weekend toevallig een stukje over een jarige vriendin, geschreven door haar zus, die de middenpositie inneemt in de kinderrij in haar gezin. Daarin werd omschreven hoe belangrijk haar rol was en is in het gezin. Zij brengt balans en zorgt dat het systeem niet uit elkaar valt. Zij behoorde niet bij de oudste, maar ook niet bij de jongste. Zij was op zichzelf en verbond jong en oud. Zij is de ingang om iets voor elkaar te krijgen in het familiesysteem. En ze heeft de kracht en het gevoel voor schoonheid  dat daarvoor nodig is. Deze lofzang over het ‘middenstuk’ in het gezin past ook bij de mens in het midden. De mens in het midden houdt de boel op koers en bij elkaar, maakt de dingen bespreekbaar en is de verbinding tussen de lagen, hoort niet bij boven en niet bij onder en heeft een uitdaging waar kracht en gevoel voor schoonheid een grote rol in spelen. Schoonheid verwijst hier naar het gevoel van basale goedheid, voor het eigene, voor hoe het bedoeld is en voor wat passend is in de situatie. Lees verder ›

Deel dit bericht

Ben je de crisis al vergeten? Is die voorbij dan? Hoe we elkaar gek kunnen maken!

Bart Schipmölder, 12 juni 2020

Een terugblik

School dichtDe afgelopen maanden hebben veel mensen heel veel werk verzet, moesten ouders ineens werk combineren met de opvang van en het onderwijs aan hun kinderen, waren er zorgen over onze gezondheid en moesten we wennen aan een compleet nieuwe manier van samenleven. Omdat de noodzaak tot aanpassen hoog en duidelijk was, hebben we daar eendrachtig stappen in gezet en een nieuw samen ontdekt. En zoals het wel vaker gaat bij plotselinge ingrijpende veranderingen, was onze energie om aan te pakken in het begin hoog. Lees verder ›

Deel dit bericht

Wie verlangt er (niet) terug naar de tijden vóór corona?

Jan Hendriks, 8 juni 2020

Wie verlangt er nog méér niet terug naar de tijden vóór corona? De gedachte bekroop mij kort geleden na een serie van drie (zoom)gesprekken met een groep van acht schoolleiders over hun professionele rol in deze tijd. De gesprekken gingen over veerkracht en het meenemen van wat waardevol was in deze tijd. Ineens was echter Rutte op tv. Daarna leek alles toch weer ingewikkelder te worden.

Deel­nemers aan de gesprekken waren afkomstig uit het studenten- en alumni-netwerk van NSO-CNA. Ze werkten in VO (de meesten), het basisonderwijs en het MBO. Onderstaand een bespiegeling over wat in de gesprekken langs kwam. Lees verder ›

Deel dit bericht

Handreiking voor goed teamwerk in het onderwijs

Karin Derksen, 5 juni 2020

Het einde van het schooljaar nadert en dat betekent dat ik als docent van NSO-CNA, net als zoveel docenten, druk ben met het beoordelen van meesterproeven en voorstudies van schoolleiders. Veel van die meesterproeven en voorstudies gaan over teamwerk. Daarin valt mij opnieuw op hoe moeilijk het toch is om goed teamwerk te realiseren in de schoolcontext.

Hoe goed lukt dat op jouw school en hoe goed is het teamwerk op school? Is het samen sterk? Of hebben docenten het gevoel dat het werken in een team er ook nog eens extra bijkomt en alleen maar meer werk oplevert? In het laatste geval ben je niet alleen. Lees verder ›

Deel dit bericht