Persoonlijk Leiderschap
start 25 september 2019

Mijn reis naar Rome

Bart Schipmölder, 28 juni 2021

Over verwachtingen gesproken

Bart Schipmölder naar RomeWe naderen het einde van dit knotsgekke schooljaar. De veerkracht van veel mensen en zeker ook van de mensen in het onderwijs is behoorlijk op de proef gesteld. Leerlingen, ouders, docenten en schoolleiders moesten voortdurend schakelen om af te stemmen op de ontwikkelingen. De ‘normale’ ingebakken verwachtingen waar het onderwijs vol mee zit, zoals roosters, jaarplannen, curricula en eindtermen, werden niet gehaald en dienden steeds weer te worden bijgesteld. Er was sprake van achterstanden. Dat gaf veel ongemak en teleurstelling. En hoe zeer we met z’n allen ook verlangden naar duidelijkheid, een perspectief en een soort routekaart, waren die niet zo makkelijk te geven. Lees verder ›

Deel dit bericht

Nieuwe beroepsstandaarden helpen bij spreiden van leiderschap

Bart Schipmölder, 22 juni 2021

Bart SchipmolderDit voorjaar presenteerden zowel het Schoolleidersregister PO (SRPO) als het Schoolleidersregister VO (SRVO) een nieuwe beroepsstandaard voor schoolleiders. Met deze beroepsstandaard PO en Beroepsstandaard VO en willen zij ‘de professionele ontwikkeling van schoolleiders en de erkenning van de beroepsgroep bevorderen’. Deze nieuwe standaarden gaan niet meer alleen over de ‘formele’ schoolleider, want schoolleiderschap is al lang niet meer synoniem aan de schoolleider. Iedereen binnen de school kan het leiderschap oppakken. En sterker nog, met de standaard in de hand kunnen schoolleiders, leraren, OOP, RvT en andere betrokkenen nog beter in gesprek gaan met elkaar over de visie op leiderschap binnen het team of de school. Lees verder ›

Deel dit bericht

Ik sta even stil en dat is een hele vooruitgang (B. Brecht)

Bart Schipmölder, 9 april 2021

DTraag Versnellen Arend Ardone meest inspirerende leidinggevende die ik in mijn loopbaan ben tegengekomen was de, helaas veel te vroeg overleden, toenmalig rector van het Marne College in Bolsward: Jurjen Hiemstra. Behalve dat ik veel van hem geleerd heb door zijn scherpe en liefdevolle vragen en zijn aanmoedigende en confronterende feedback, deed hij mij onbewust ook voor hoe je als professional voor je eigen ontwikkeling kunt (en mag) zorgen. Een paar keer per jaar was Jurjen een dag afwezig en had dan een zogenaamde ‘reflectiedag’; hij ging een dagje fietsen of op een zeilboot zitten nadenken over zichzelf en over zijn werk. De eerste keer schrok ik daar haast een beetje van, want het voelde voor mij toch ook een beetje als ‘spijbelen’ en ‘heb je niet wat beters te doen’. Later begreep ik dat Jurjen Bertolt Brecht pas echt goed begrepen had, want hij kwam altijd terug van zo’n dag met frisse ideeën, mooie plannen of ‘nieuw gedrag’. Lees verder ›

Deel dit bericht

Van leren over naar doen in de praktijk

Diede Stevens en Jolanda Botke, 18 maart 2021

 

Transfer van leren

Matthijs Ran, NSO-CNAAls deelnemers er niet in slagen de kennis en vaardigheden die ze in een opleiding hebben geleerd in de werkpraktijk te benutten, levert de opleiding uiteindelijk niks op. Deze transfer naar de werkpraktijk is daarmee de achilleshiel van het trainingsproces. Transfer is geen nieuw onderwerp in organisaties en ook niet in de wetenschap. Maar ondanks onderzoek en ervaring blijft transfer van het geleerde naar de werkpraktijk deels onbegrepen, en komt deze transfer vaak maar moeizaam en beperkt tot stand [1]. Lees verder ›

Deel dit bericht

Hoe draag je bij aan een onderbouwde en gedeelde visie binnen jouw school?

Diede Stevens en Suzanne Beving, 11 maart 2021

Leidinggevenden in het onderwijs aan het woord

Leren is het primaire proces van een school. In scholen waar leraren, ondersteunende medewerkers en schoolleiding werken vanuit een sterke consensus over hun visie op leren zijn de leerresultaten goed en werken mensen met plezier. Een heldere en gedeelde visie op leren geeft inspiratie, werkt motiverend en geeft betekenis aan het werk (De staat van het Onderwijs 2020).

Het is belangrijk dat leidinggevenden vanuit een visie richting geven aan de school en deze samen met hun team vormgeven. Hoe zorgen schoolleiders voor een gedeelde visie? En wat levert dat de school op? Daarover interviewden we vier (oud-) studenten van NSO-CNA: Bas Boensma, Jolien Ligtenberg, Hans Warris en Conny van der Zande. Hieronder hun verhalen. Lees verder ›

Deel dit bericht

Wat nu?

Pim Visser, 10 januari 2021

Herken je dat? Dat er vervelende dingen in je professionele leven gebeuren waar je geen controle over hebt? Dat je het gevoel hebt slachtoffer te zijn? Dat andere mensen jou telkens in de weg zitten?

Je hebt bijvoorbeeld een baas die jou maar niet lijkt te (willen) begrijpen. Je hebt collega’s die over je roddelen. Je krijgt maar geen promotie of erger nog: je wordt ontslagen om voor jou onduidelijke redenen.

Wat staat je dan te doen? En wat doe je in de praktijk? Lees verder ›

Deel dit bericht

Beroepsprofielen voor schoolleiders: waarom stappen deze over van competenties naar leiderschapspraktijken en –bronnen?

Diede Stevens en Bart Schipmölder, 3 september 2020

Een eigentijdse visie op leiderschap

september 2020 en juni 2021, download pdf-versie

In 2016 publiceerde NSO-CNA een eigen beroepsprofiel voor leidinggevenden in het onderwijs. Dit profiel is in de jaren daarna verder uitgewerkt en is inmiddels de basis voor al onze opleidingen. In het voorjaar 2021 presenteerden ook het Schoolleidersregister PO en VO elk een eigen nieuwe beroepsstandaard voor schoolleiders.

Een belangrijke ontwikkeling in het denken over leiderschap is de stap van het denken in termen van competenties naar het denken over leiderschap in termen van leiderschapspraktijken en leiderschapsbronnen. Deze ontwikkeling vormt de kern van deze nieuwe beroepsstandaarden. Wat zijn deze leiderschapspraktijken en -bronnen en waarom sluiten ze beter aan bij leiderschap in deze tijd? En waarom wordt het denken in competenties losgelaten? In dit artikel gaan we in op deze vragen. Eerst schetsen we in een notendop de ontwikkeling van het denken over leiders en daarna zoomen we in de op de praktijken en bronnen. Tot slot gaan we nader in op een aantal internationale beroepsstandaarden en het NSO-CNA beroepsprofiel. Op verschillende plekken in de tekst vind je reflectievragen. Deze zijn bedoeld om jou als lezer aan het denken te zetten en de vertaling te maken van dit artikel naar jouw eigen leiderschapspraktijken. Lees verder ›

Deel dit bericht

Leraren hebben recht op lerende schoolleiders

Bart Schipmölder, 24 juni 2021

De afgelopen weken keek ik net als heel veel mensen in het onderwijs naar Klassen. Een documentaireserie van Human over de strijd voor gelijke kansen in het onderwijs, opgenomen op een aantal PO en VO scholen in Amsterdam Noord. De belangrijkste boodschap: het mag niet uitmaken waar je wieg staat, iedereen moet dezelfde kansen krijgen om zijn of haar talenten te kunnen ontwikkelen. Echter, het gaat met die gelijke kansen de verkeerde kant op in Nederland stelt hoogleraar en onderwijsinspecteur Inge de Wolf in het programma De Publieke Tribune (uitgezonden door Human op 24 januari). Het is belangrijk dat we kritisch blijven kijken naar de elementen die ongelijkheid versterken in ons onderwijssysteem. Dat begint bij goed onderzoek naar de achterliggende oorzaken. En dan kunnen we werken aan oplossingen die gelijke kansen voor iedereen dichterbij brengen. Deze oplossingen beginnen voor mij bij te erkennen dat we allemaal verschillend zijn. Dat jij anders bent dan ik, jij ergens anders vandaan komt en andere dingen nodig hebt om de ontwikkeling door te maken die bij jou past. Niet alles is maakbaar, maar we kunnen er ons best voor doen om voor elk kind zijn of haar unieke ontwikkeling mogelijk te maken. Lees verder ›

Deel dit bericht

De invloed van de omgeving op de koers van je school

Charles Engelen en Bart Schipmölder, 6 januari 2021

 

Leiden met de blik (ook) naar buiten

Laat jij de omgeving de koers van je school dicteren? Of ben je als schoolleider ‘in the lead’, ook bij meningen en druk van buiten?

Onderzoekers Leithwood, Harris en Hopkins beschrijven in hun artikel 7 stellingen over succesvolle schoolleiders (2019) het volgende:

Effectieve schoolleiders lezen de context van hun school, en reageren gepast op specifieke uitdagingen. En nemen die – zo nodig – mee in hun beleid. Dit geldt ook als het om de omgeving, de buitenwereld van de school, gaat. Lees verder ›

Deel dit bericht

Feedback geven? Ga feedback vragen!

Karin Derksen, 18 december 2020

Sinds de jaren ’90 zit ik in het vak van leren en ontwikkelen en sinds die tijd wordt regelmatig weer de vraag gesteld: ‘we willen elkaar meer en beter feedback leren geven’. Dit lijkt een nooit ophoudende vraag. Blijkbaar zijn we ervan overtuigd dat meer en beter feedback leren geven behulpzaam is, maar is dat eigenlijk wel zo?  Zeker speelt feedback, en daarmee bedoel ik dan feed up, feedback en feed forward, een belangrijke rol in ons leren[i]. Toch stel ik de focus in organisaties en teams op het meer en beter feedback leren geven ter discussie en pleit ik voor een andere, meer effectieve, insteek. Lees verder ›

Deel dit bericht